Γυναικολογία - Παθήσεις


ΕΤΗΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗ
Η ετήσια γυναικολογική εξέταση και το τεστ Παπανικολάου είναι πολύ σημαντικά για την παρακολούθηση της υγείας της γυναίκας και την ανίχνευση μολύνσεων και φλεγμονών ή ανώμαλων κυττάρων, που μπορεί να υποδεικνύουν άλλες παθήσεις. Η έγκαιρη διάγνωση είναι σημαντική για τη θεραπεία οποιασδήποτε ασθένειας και ιδιαίτερα του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας και άλλων -ενδεχομένως απειλητικών για τη ζωή- ασθενειών.
Η ετήσια εξέταση συστήνεται για τις γυναίκες που είναι σεξουαλικά ενεργές ή μετά την ηλικία των 18. Κατά τη διάρκεια της εξέτασης, ο γιατρός θα εξετάσει το στήθος και το γεννητικό σύστημα για οποιεσδήποτε ανωμαλίες ή αλλαγές. Η ετήσια εξέταση είναι ένα από τα σημαντικότερα μέτρα που μπορείτε να λάβετε για την πρόληψη παθήσεων του γεννητικού συστήματος.

Παθήσεις

Φλεγμονές
  • Κολπίτιδα
Είναι μια συχνή κατάσταση στις γυναίκες, με κύρια συμπτώματα τον κνησμό, τον πόνο και αυξημένες κολπικές εκκρίσεις, με ενδεχόμενη δυσάρεστη οσμή.  Μπορεί να οφείλεται σε μύκητες ή άλλα βακτήρια. Η διάγνωση γίνεται με την κλινική εικόνα και την καλλιέργεια κολπικού υγρού. Θεραπευτικά χορηγούνται τοπικά ή από του στόματος αντιβιοτικά και ενισχυτικά της χλωρίδας του κόλπου.
  • Τραχηλίτιδα
Είναι η φλεγμονή  του τραχήλου. Διακρίνεται σε οξεία και χρόνια. Συχνότερα αίτια είναι οι μύκητες και τα βακτήρια που προκαλούν κολπίτιδα, ενώ στο αδενικό επιθήλιο του ενδοτραχήλου μπορεί να ανευρεθούν τα χλαμύδια και ο γονόκοκκος. Η διάγνωση και θεραπεία της τραχηλίτιδας ανάλογα με το αίτιο είναι πολύ σημαντική, λόγω των επιπλοκών που μπορεί να εμφανιστούν, όπως ανιούσες φλεγμονές του γεννητικού συστήματος, υπογονιμότητα, ίνωση και στένωση του τραχήλου.
  • Πυελική φλεγμονώδης νόσος
Προκαλείται από μικροοργανισμούς που αρχικά ανευρίσκονται στον ενδοτράχηλο και στη συνέχεια προσβάλλουν το ενδομήτριο και τις σάλπιγγες. Η  κλινική εικόνα περιλαμβάνει πόνο στην πύελο, ευαισθησία κατά τη γυναικολογική εξέταση και πυρετό. 

Αμηνόρροια

Διακρίνεται σε πρωτοπαθή και δευτεροπαθή
  • πρωτοπαθής αμηνόρροια
    • Η μη εμφάνιση εμμηνορρυσίας σε κορίτσια 13 ετών, με απουσία και των χαρακτηριστικών του φύλου
    • Η μη εμφάνιση εμμηνορρυσίας σε κορίτσια 15 ετών, με φυσιολογικά χαρακτηριστικά του φύλου
  • δευτεροπαθής αμηνόρροια
    • Απουσία 3 φυσιολογικών κύκλων ή 
    •  Απουσία εμμηνορρυσίας για περισσότερο από 6 μήνες
Η αμηνόρροια αποτελεί σύμπτωμα και όχι πάθηση. Απαιτείται ενδελεχής απεικονιστικός και ορμονολογικός έλεγχος, για να εξακριβωθεί η ακριβής αιτία και να προσφερθεί η κατάλληλη θεραπεία.

Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών 

  • Κριτήρια διάγνωσης
    • Όλιγο - ανωοθυλακιορρηξία
    • Κλινικά ή βιοχημικά σημεία υπερανδρογονισμού
    • Εικόνα πολυκυστικών ωοθηκών στον υπέρηχο
Πρέπει να πληρούνται 2 από τα 3, αφού αποκλεισθούν άλλες παθήσεις που προκαλούν ανωοθυλακιορρηξία ή υπερανδρογονισμό
  • Η κλινική εικόνα περιλαμβάνει  (άμεσες και απώτερες επιπλοκές)
    • Διαταραχές περιόδου 
    • Υπερτρίχωση
    • Ακμή και λιπαρό δέρμα
    • Παχυσαρκία
    •  Προδιάθεση για σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2
    • Δυσλιπιδαιμία και προδιάθεση για καρδιαγγειακά
    • Υπογονιμότητα
    • Διάφορες επιπλοκές κατά την εγκυμοσύνη
  • Προδιάθεση για καρκίνο του ενδομητρίου
  • Η διάγνωση γίνεται με υπερηχογραφικό και εργαστηριακό έλεγχο
  •  Το σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών δεν θεραπεύεται, ωστόσο συνήθως είναι απαραίτητη η ιατρική παρέμβαση, για την αντιμετώπιση ή την πρόληψη των διαφόρων επιπλοκών.

Τεστ Παπανικολάου - HPV - δυσπλασίες τραχήλου 

  • Αναπόσπαστο τμήμα της γυναικολογικής εξέτασης είναι το τεστ Παπανικολάου. Σκοπός της εξέτασης είναι η λήψη κυττάρων από τον τράχηλο και η εξέτασή τους.  
  • Με το τεστ δεν ανιχνεύεται ο ίδιος ο ιός, αλλά τα αποτελέσματα και οι βλάβες που αυτός προκαλεί.
  • Σήμερα έχουν ανιχνευτεί πάνω από 200 τύποι του HPV.
  • Από αυτούς οι πιο συχνοί είναι οι 6 και 11, που προκαλούν τα κονδυλώματα, και οι 16 και 18, που σχετίζονται με δυσπλασίες του τραχήλου.
  • Τα αποτελέσματα του τεστ ΠΑΠ διακρίνονται σε διάφορες κατηγορίες, ανάλογα με τη βαρύτητα των βλαβών.
  • Σημαντικά βήματα στην αξιολόγηση μιας HPV βλάβης αποτελούν η κολποσκόπηση και λήψη βιοψιών από τον τράχηλο, καθώς και η ταυτοποίηση του ιού με το HPV-DNA τεστ.
  • Στις περισσότερες περιπτώσεις, η βλάβη υποστρέφει από μόνη της και ο οργανισμός αποβάλλει μόνος του τον ιό.
  • Σε περιπτώσεις εμμένουσας ή βαρύτερης βλάβης, είναι απαραίτητη η ιατρική παρέμβαση, έτσι ώστε είτε να καταστρέψουμε είτε να αφαιρέσουμε την περιοχή που πάσχει.

Ινομυώματα

  • Είναι καλοήθεις όγκοι, που αναπτύσσονται στο τοίχωμα της μήτρας
  • Η συχνότητά τους αυξάνει όσο αυξάνει η ηλικία της γυναίκας και βρίσκονται συνήθως σε γυναίκες πάνω από τα 40
  • Δεν είναι σαφή τα αίτια που οδηγούν στην ανάπτυξή τους, γνωρίζουμε όμως ότι επηρεάζονται από τις γυναικείες ορμόνες και την κληρονομικότητα
  • Τα ινομυώματα μπορεί να μην έχουν καθόλου συμπτώματα ή να σχετίζονται με
    • Ανώμαλες αιμορραγίες
    • Διαταραχές ούρησης (συχνουρία)
    • Δυσμηνόρροια
    • Πόνο κατά την επαφή 
    • Αυτόματες εκτρώσεις
    • Κατά την εγκυμοσύνη συνήθως αυξάνονται σε μέγεθος, προκαλώντας διάφορες επιπλοκές
  • Η αντιμετώπιση διαφέρει, ανάλογα με το μέγεθος και την κλινική εικόνα
    • Σε ασυμπτωματικά ινομυώματα, η απλή παρακολούθηση με τακτική μέτρηση του μεγέθους αρκεί
    • Η χειρουργική θεραπεία περιλαμβάνει την αφαίρεση του ινομυώματος (λαπαροσκοπικά, υστεροσκοπικά ή με ανοιχτό χειρουργείο) ή ακόμα και την υστερεκτομή
    • Ενδείξεις χειρουργικής επέμβασης είναι:
      • Ταχεία αύξηση του μεγέθους 
      •  Έντονα συμπτώματα
      • Ύποπτη ή μη διευκρινιστική υπερηχογραφική εικόνα

Ανώμαλη αιμορραγία 

  • Η ανώμαλη κολπική αιμόρροια μπορεί να έχει διάφορες μορφές, όπως αύξηση της έντασης της ροής του αίματος, αύξηση της διάρκειας της περιόδου, αιμορραγία μεταξύ 2 φυσιολογικών περιόδων κ.τ.λ.
  • Συνήθως πρόκειται για απλές λειτουργικές αιμορραγίες, που οφείλονται σε προσωρινή ορμονική απορρύθμιση του οργανισμού
  • Σε άλλες περιπτώσεις, μπορεί να κρύβουν διάφορες ενδοκρινολογικές διαταραχές, όπως θυρεοειδοπάθειες, ή να οφείλονται σε παθολογικές καταστάσεις της μήτρας (πολύποδες, ινομυώματα κ.τ.λ.)
  • Σε κάθε περίπτωση, είναι απαραίτητη η λεπτομερής λήψη ιστορικού, ο υπερηχογραφικός έλεγχος και η εργαστηριακή διερεύνηση, ενώ σε κάποιες γυναίκες απαιτείται η διενέργεια διαγνωστικής απόξεσης ή υστεροσκόπησης του ενδομητρίου.
  • Οι θεραπευτικές επιλογές, τόσο φαρμακευτικές όσο και χειρουργικές, εξατομικεύονται ανάλογα με το αίτιο της ανώμαλης αιμορραγίας.

Κύστεις ωοθηκών 

  • Γενικά οι κύστεις διακρίνονται σε λειτουργικές και μη λειτουργικές.
  • Οι λειτουργικές κύστεις σχηματίζονται μετά από διαταραχή του μηχανισμού της ωορρηξίας, μπορεί να φτάσουν σε μέγεθος μέχρι τα 8 cm και εξαφανίζονται μόνες τους σε μερικές εβδομάδες.
  • Αν και συνήθως δεν έχουν συμπτώματα, μπορεί να προκαλέσουν διαταραχές της περιόδου, αίσθημα βάρους και άτυπο κοιλιακό άλγος.
  • Σπανιότερα, εμφανίζονται επιπλοκές που μπορεί να απαιτήσουν άμεση χειρουργική παρέμβαση, όπως
    • Συστροφή
    •  Ρήξη
    • Αιμορραγία
  •  Οι μη λειτουργικές κύστεις δεν εξαφανίζονται με την πάροδο του χρόνου και στις περιπτώσεις αυτές χρειάζεται πολλές φορές πρόσθετος εργαστηριακός (καρκινικοί δείκτες) και απεικονιστικός (μαγνητική τομογραφία) έλεγχος, ενώ η θεραπεία είναι χειρουργική.

Υπογονιμότητα

  • Είναι η αδυναμία σύλληψης μετά από ένα χρόνο ελεύθερων επαφών και αφορά 10-15% των ζευγαριών
  • Το αίτιο της υπογονιμότητας μπορεί να εντοπίζεται στον άντρα (αντρικός παράγοντας), στη γυναίκα (γυναικείος παράγοντας) ή και να μην εντοπίζεται σαφής αιτία (ανεξήγητη υπογονιμότητα)
  • Ο αρχικός έλεγχος περιλαμβάνει
    •  Έλεγχο του σπέρματος (σπερμοδιάγραμμα και καλλιέργεια σπέρματος)
    • Έλεγχο ωορρηξίας (μέτρηση προγεστερόνης την 21η ημέρα ενός κύκλου 28 ημερών)
    • Έλεγχο βατότητας του γυναικείου αναπαραγωγικού συστήματος με σαλπιγγογραφία
  • Πολλές φορές χρειάζεται επιπλέον ορμονικός έλεγχος, ενώ πολύ σημαντικός είναι ο ρόλος της υστεροσκόπησης και της λαπαροσκόπησης, για τη διάγνωση επιβαρυντικών παραγόντων που δεν γίνονται αντιληπτοί  με τον υπέρηχο ή τις υπόλοιπες διαγνωστικές εξετάσεις.